САД ставија „црн печат“ на една од најголемите српски компании

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

САД ставија „црн печат“ на една од најголемите српски компании

22 јуни 2026

• од Темелко Тошев

Американските царински и гранични служби (CBP) издадоа налог за задржување на увозот на бакар и бакарни производи произведени од Serbia Zijin Copper – српска компанија контролирана од кинески капитал.

Од агенцијата им наредија на граничните премини во САД да ги запираат пратките на компанијата, откако истрагата утврдила докази за шест индикатори за принудна работа, според критериумите на Меѓународната организација на трудот (МОТ).

Докази за експлоатација

Истрагата се базира на сведоштва на работници, фотографии, белешки од фокус-групи, скриншоти од текстуални пораки, извештаи на невладини организации, медиумски објави и академски истражувања. Собраните докази посочуваат дека работниците во „Serbia Zijin Copper“ биле подложени на:

Злоупотреба на нивната ранлива положба
Задржување на платите
Закани и заплашувања
Ограничување на слободата на движење
Одземање на личните документи
Прекумерна прекувремена работа

Компаниите-увознички на засегнатите пратки имаат две опции: да ја уништат или извезат стоката, или да докажат пред CBP дека производите не се добиени преку принудна работа.

Извршната комесарка на CBP за трговија, Сузан Томас, изјави дека американските производители се соочуваат со нелојална конкуренција кога странски компании ги намалуваат трошоците преку принудна работа, нагласувајќи дека на овој начин агенцијата ги штити човековите права и економската безбедност на земјата.

Втор најголем производител во Европа

„Serbia Zijin Copper“ е основана во 2018 година, кога кинеската „Zijin Mining“ инвестираше 350 милиони долари во српската компанија за ископ и преработка на бакар РТБ Бор, стекнувајќи 63% сопственички удел.

Во 2025 година, друштвото произвело 123.286 тони руден бакар и 43.852 тони рафиниран бакар. „Zijin“ е присутна во Србија и преку „Serbia Zijin Mining“, која управува со рудникот за бакар и злато „Чукару Пеки“. Двете единици на кинеската компанија во Србија заедно произвеле 296.000 тони бакар во 2025 година, со што се позиционираат на второто место по ископ на бакар во Европа. Извештај на специјален известувач на ООН од 2025 година посочува дека најголемиот дел од оваа продукција се извезува во Кина.

Ова е четврта забрана од почетокот на финансиската 2026 година издадена од американската царина поради сомнежи за принудна работа, по онаа од декември 2025 година која ги погоди гумите произведени во Србија од кинеската компанија „Linglong“.

Вучиќ: Цената ја плаќаат малите држави

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, оцени дека одлуката на американската агенција е лоша вест за земјата и дека веќе се водат разговори со американската страна за решавање на проблемот. Според неговите зборови, во геополитичкото ривалство во кое „секој е против секого“, токму помалите држави ја плаќаат цената на конфликтот меѓу двете водечки светски сили – САД и Кина.

Вучиќ потсети дека Србија истовремено се бори и со последиците од квотите наметнати од ЕУ врз железарницата на HBIS во Смедерево. Тој дополни дека „Serbia Zijin Copper“ и „Linglong“ се меѓу најголемите извозници на земјата – „Zijin“ ги зазема првото и третото место меѓу извозниците, додека фабриката за гуми на „Linglong“ во Зрењанин е петта. Државниот врв подвлече дека рудникот во Бор обезбедува околу 7.000 работни места и ја оцени компанијата како витална за економијата на Источна Србија.

„Ќе направиме сè што е во наша моќ“, изјави Вучиќ, додавајќи дека и „Linglong“ презема правни чекори за заштита на својот иден извоз кон САД.

Од своја страна, Serbia Zijin Copper соопшти дека врши целосен преглед на покренатите прашања, категорично отфрла секакви форми на принудна работа и ја изразува својата посветеност кон почитување на применливата легислатива (вклучително и американската), како и меѓународно признатите стандарди за работнички и човекови права.