ПРАЗНИ КЛУПИ И СИСТЕМСКИ ПОРАЗ: Над 11.000 слободни места зјаат празни пред второто пријавување во средните училишта

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

ПРАЗНИ КЛУПИ И СИСТЕМСКИ ПОРАЗ: Над 11.000 слободни места зјаат празни пред второто пријавување во средните училишта

21 јуни 2026

• од Темелко Тошев

Додека Министерството за образование и наука (МОН) сувопарно ги реди бројките и роковите за упис, реалноста на терен удира силно: македонскиот образовен систем се соочува со огромна празнина. Над 11.000 празни места остануваат во средните училишта низ државата пред второто пријавување кое почнува овој вторник (23 јуни). Ова не е само обична статистика, туку поразителен доказ за нереалното планирање на квотите и загрижувачките демографски трендови.

Илузија на избор или демографска катастрофа?

Според податоците од МОН, по првиот уписен рок за учебната 2026/2027 година, остануваат фрапантни 11.882 слободни места. Наместо институциите да се запрашаат зошто квотите се толку диспропорционални со реалниот број на ученици, тие едноставно ги префрлаат бројките за вториот рок.

Распределбата на празните столчиња изгледа вака:

7.404 слободни места за настава на македонски јазик
4.002 слободни места за настава на албански јазик
456 слободни места за настава на турски јазик
20 слободни места за настава на српски јазик

Во првиот рок биле пријавени 15.075 ученици, а од нив успеале да се запишат 13.397. Останува нејасно низ какви бирократски лавиринти поминале останатите речиси 1.700 ученици кои останале незапишани по електронското аплицирање и физичкото доставување на документите.

„Елитните“ училишта преполни, останатите пред затворање

Додека илјадници места во стручните и помалите училишта остануваат празни, на дело ја гледаме добро познатата апсурдна трка по неколку таканаречени „елитни“ гимназии. Системот со години наназад дозволува огромни дисбаланси.

Конкурсот е веќе целосно затворен и места нема во скопските гимназии „Георги Димитров“, „Раде Јовчевски Корчагин“ и „Никола Карев“, како и во битолската гимназија „Јосип Броз Тито“. Затворени се вратите и во средните училишта „Методи Митевски Брицо“ во Делчево и Скопје, како и „Наум Наумовски Борче“ во Пробиштип.

Ова јасно покажува дека учениците се концентрираат исклучиво во одредени центри, додека останатите образовни установи веројатно ќе мака мачат да формираат паралелки до крајот на август. Иста е сликата и кај стручните сектори каде МОН веќе објави дека конкурсите за одредени квалификации се затворени.

Стрес и квалификациски хаос за полуматурантите

За оние кои се борат за место во поконкурентните училишта каде сепак останало по некое слободно место, следува дополнителна голгота наречена квалификациско тестирање.

Учениците кои се нашле на дното на ранг-листите со ист број бодови, ќе мора да поминат низ дополнителен стрес на 29 јуни, кога ќе бидат објавени и конечните резултати од овој филтер.

Уште постресно е за кандидатите за квалификацијата фармацевтски техничар (на албански јазик) во скопското медицинско училиште „Д-р Панче Караѓозов“. Тие уште утре (22 јуни) ќе мора да полагаат квалификациски испити по биологија и хемија, како да не беше доволен притисокот од досегашното образование и електронските уписи. Ликовната уметност, пак, сè уште виси во некаков нејасен „процес на селекција“.

Што ги чека учениците во вториот рок?

Оние кои останаа со празни раце во јуни, ќе мора во вторник (23 јуни) повторно да поминат низ електронската процедура. Веднаш следниот ден, 24 јуни, повторно ќе треба физички да ја разнесуваат документацијата по училиштата. Ранг-листите треба да бидат објавени на 25 јуни до 12 часот.

На крајот, останува горкото прашање: За кого точно ги чуваме овие речиси 12.000 празни столчиња и до кога системот ќе одбива да се соочи со реалноста на теренот?