05 мај 2026
• од Гоце Кически
Комисијата за спречување и заштита од дискриминација донесе одлука против советникот Љубе Темелков, утврдувајќи дека неговиот јавен повик Ромите да им се „забрани да гласаат“ претставува незаконско вознемирување и дискриминација. Одлуката, усвоена на 28 април 2026 година, се смета за значаен чекор во борбата против прикриениот и кодиран говор на омраза во јавниот простор.
Според наодите на Комисијата, на 20 октомври 2025 година Темелков објавил содржина на социјалните мрежи во која директно повикува на ограничување на избирачкото право на ромската заедница. По првичната објава, следувале и видеа и дополнителни коментари со навредлив и деградирачки карактер, во кои Ромите биле прикажани како недостојни граѓани.
Комисијата оценила дека овие постапки претставуваат вознемирување согласно Законот за спречување и заштита од дискриминација, бидејќи го нарушуваат достоинството на Ромите и создаваат непријателска и навредлива средина. Одлуката се темели и на видео-докази, имајќи предвид дека Темелков не доставил одговор на барањето за произнесување.
Во образложението се наведуваат конкретни делови од видеото во кои советникот бара Ромите да „им се извинат на Македонците“ и имплицира дека тие не се рамноправни граѓани — што, според Комисијата, претставува јасен доказ за дискриминаторска намера.
Дополнително, утврдени се и отежнувачки околности. Прво, случајот е класифициран како повеќекратна дискриминација, бидејќи Ромите биле таргетирани и врз основа на етничка припадност и како маргинализирана група. Второ, Комисијата оценила дека се работи за континуирано вознемирување, со оглед на тоа што спорната содржина останала јавно достапна и по покренувањето на постапката.
Особено значајно е што Комисијата го отфрлила аргументот на Темелков во врска со употребата на терминот „гупци“, оценувајќи го како кодиран расистички јазик со историски навредлива конотација. Со тоа се потврдува ставот дека користењето нејасни или прикриени изрази не ја намалува одговорноста за дискриминација.
Како дел од одлуката, Комисијата наложи мерки кои треба да се спроведат во рок од 30 дена. Од Темелков се бара веднаш да го отстрани спорното видео, да објави јавно видео-извинување со иста видливост како оригиналната содржина, да се воздржи од понатамошни дискриминаторски изјави и дејствија.
Во заклучокот се нагласува дека јавните функционери имаат зголемена одговорност за своите зборови, поради нивното влијание врз јавноста и потенцијалот за поттикнување нетолеранција.
Мустафа Асановски, фасилитатор на ЕЦПР за Северна Македонија, ја поздрави одлуката, истакнувајќи дека таа испраќа јасна порака дека антиромскиот говор на омраза претставува дискриминација, без разлика дали е директен или прикриен. „Препознавањето на интерсекциската и континуираната природа на оваа штета е клучен чекор кон ставање крај на неказнивоста на јавните функционери,“ изјави тој.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

