Дива депонија кај Крстоар: Поглавје 27 не простува за еколошката негрижа

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Дива депонија кај Крстоар: Поглавје 27 не простува за еколошката негрижа

05 мај 2026

• од Гоце Кически

Патот кој води кон манастирот во селото Крстоар, познат како дестинација за духовен мир и чист планински воздух, денес се претвора во симбол на една сосема поинаква реалност. Наместо природни убавини, посетителите таму се пречекани од купишта отпад и дива депонија што сведочи за длабок проблем – не само еколошки, туку и општествен.

Оваа слика отвора сериозни прашања за колективната свест. Додека честопати вината се насочува кон институциите и нефункционалните системи, состојбата на терен укажува на нешто подлабоко: уништувањето на природата е резултат и на индивидуалната неодговорност. Отпадот не се создава сам, ниту сам завршува во шумите и покрај патиштата.

Еколошките експерти предупредуваат дека ваквите диви депонии не се само визуелен проблем. Тие претставуваат сериозна закана за почвата, подземните води и здравјето на луѓето. Токсичните материи од отпадот се разградуваат со години, загадувајќи ја околината и создавајќи долгорочни последици кои често остануваат невидливи додека не стане предоцна.

Но, проблемот не застанува тука. Екологијата веќе не е само локално прашање – таа станува клучен фактор во европската перспектива на државата. Во процесот на пристапување кон Европската унија, животната средина е регулирана преку Поглавје 27, кое опфаќа строги стандарди за управување со отпад, контрола на загадувањето и заштита на природата.

Искуствата од други земји покажуваат колку сериозно се третира овој сектор. Романија, и по членството во ЕУ, се соочи со правни постапки поради нелегални депонии и лошо управување со отпадот. Во меѓувреме, земјите кандидати од Западен Балкан, како Црна Гора, се под постојан притисок да ги подобрат своите системи за заштита на животната средина пред да напредуваат во преговорите.

За Македонија, ова значи едно: проблемите како дивите депонии, загадувањето и слабата инфраструктура за управување со отпад не се само локален срам – тие се потенцијална пречка за европската интеграција. Доколку не се адресираат системски и навремено, тие можат да станат причина за застој, па дури и блокада на преговорите.

Еколозите апелираат дека патот кон промена не лежи само во построги казни, туку и во суштинска трансформација на навиките и свеста. Без активна улога на граѓаните, ниту една политика нема да даде резултати.

Депонијата кај Крстоар е повеќе од локален инцидент – таа е предупредување. Прашањето не е дали Македонија може да се исчисти, туку дали постои вистинска волја – и кај институциите, и кај граѓаните – да се направи тоа.