11 јуни 2026
• од Темелко Тошев
Претседателката на Република Северна Македонија, Гордана Сиљановска-Давкова, одби да одговори на прашањата на бугарските медиуми во врска со впишувањето на Бугарите во Уставот на земјата за време на Самитот за соработка во Југоисточна Европа. Таа инсистирала прашањата да ѝ бидат поставени на англиски јазик, со образложение дека сака правилно да ги разбере.
Историчарот од Бугарската академија на науките (БАН), проф. Спас Ташев, во гостувањето во утринската емисија на телевизијата Bulgaria ON AIR коментираше дека ваквото однесување воопшто не е изненадувачко. Тој потсети на предизборен спот на Сиљановска во кој, во нејзиниот кабинет, јасно се гледал учебник по уставно право на Република Бугарија со државниот грб, кадар кој подоцна бил замаглен.
„Штом се дозволува бришење на бугарски книги од видео спотови, таа не може да има поинаква позиција освен провокативна. Ова со англискиот јазик е само уште една алка во механизмите што се измислуваат како пречка во комуникацијата меѓу двете држави“, нагласи Ташев.
Во однос на нејзиното тврдење дека промената на Уставот не зависи од претседателот, научникот подвлече дека евроинтеграцијата е национален приоритет и шефот на државата има силно влијание врз јавното мислење, но според него, Сиљановска намерно ја избегнува оваа тема во Бугарија.
За време на неодамнешната посета на Софија, министерот за надворешни работи на РСМ, Тимчо Муцунски, изразил умерена позиција, но според проф. Ташев во неговите изјави сепак се содржат сериозни провокации.
„Да дојдеш во Софија и да тврдиш дека бугарската позиција претставува непринципиелна блокада – за мене тоа е дипломатско фрлање на ракавица и предизвик кон Бугарија“, изјави проф. Ташев.
Историчарот категорично ја отфрли тезата на Скопје дека конфликтот е билатерален и дека не треба да ги попречува преговорите за членство во ЕУ. Тој потсети дека од 2022 година наваму, спорот е веќе меѓу РСМ и Европската Унија, бидејќи барањата се јасно запишани во Францускиот предлог, кој беше поддржан од сите 27 земји-членки.
Како втора голема провокација, проф. Ташев ги посочи зборовите на Муцунски за „работа со малцинствата, вклучително и со бугарското малцинство“. Тој објасни дека во Уставот на РСМ воопшто не постои категоријата „малцинство“, туку се зборува исклучиво за „заедници“. Тој додаде дека барањето за впишување во Уставот доаѓа од самите македонски граѓани со бугарска самосвест уште од 1991 година.
Проф. Ташев ја критикуваше и изјавата на Муцунски дека Скопје бара гаранции оти нема да има нови барања од страна на Софија.
„Скопје користи проевропска фразеологија со антиевропски дејствија. Тие се плашат да им кажат на своите граѓани дека реално не работат за членство во ЕУ. Тие не сакаат Скопје да стане членка на ЕУ, туку посакуваат да стане дел од 'Српскиот свет'“, смета тој.
Бугарскиот историчар ја оцени досегашната позиција на Софија како правилна, но крајно недоволна. Според него, Софија и Брисел мора да разберат дека српското влијание во РСМ е огромно и локалните политичари немаат слобода да водат поинаков курс. Тој повика на активна европска интервенција преку директна поддршка за независни медиуми и невладини организации во Северна Македонија, со цел да се разбие, како што го нарече, „тоталитарното едноумие“ во земјата.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

