Илинден обединува: Северна Македонија и Бугарија го одбележуваат 2 Август, симбол на Илинденско-Преображенското востание

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Илинден обединува: Северна Македонија и Бугарија го одбележуваат 2 Август, симбол на Илинденско-Преображенското востание

02 август 2026

• од Гоце Кически

Со државни церемонии, полагање венци, историски реконструкции и културни настани, денес во Северна Македонија и во Бугарија се одбележува годишнината од Илинденското востание од 1903 година – еден од најзначајните настани во историјата на македонското и тракиското револуционерно движење.

Во Северна Македонија, централните свечености традиционално се одржуваат во Крушево, каде што се одбележува прогласувањето на Крушевската Република и се оддава почит на востаниците. Денешниот празник истовремено ја одбележува и првата седница на АСНОМ од 1944 година, поради што 2 Август – Илинден претставува Ден на Републиката.

Во Бугарија, пак, годишнината се одбележува со локални комеморации и чествувања, особено во Благоевградскиот регион и во многу градови низ целата земја и во историските места поврзани со Илинденско-Преображенското востание, меѓу кои се издвојува меморијалниот комплекс Петрова Нива, каде што чествувањата ќе се одржат подоцна во текот на месецот.

Историчарите потсетуваат дека востанието од 1903 година претставува континуирана револуционерна акција на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО), започната на Илинден, а продолжена две недели подоцна со Преображенското востание во Одринскиот вилает.

Преображенското востание не започнало истовремено со Илинденското, бидејќи четите на ВМОРО во Одринскиот вилает, согласно одлуките на организацијата, го одложиле почетокот за околу две недели. Целта била да се овозможи подобра координација на дејствувањето и мобилизацијата на револуционерните сили во Тракија, по развојот на настаните во Македонија.

По Илинден и Преображение, револуционерниот циклус продолжил и на Крстовден (27 септември), кога избувнало Крстовденското востание во Серскиот револуционерен округ. Така, трите востанички акции – Илинденската, Преображенската и Крстовденската – претставуваат последователни етапи на една поширока револуционерна кампања организирана од ВМОРО во Македонија и Одринскиот вилает во текот на 1903 година.

Во Скопје и Софија, годишнината останува важен датум од заедничката историја на регионот. Во двете држави се организираат комеморации, научни собири и културни настани посветени на споменот на учесниците во востанијата и на нивната борба против Отоманската Империја.

Сто дваесет и три години по настаните од 1903 година, Илинден продолжува да биде симбол на стремежот кон слобода и самоопределување, додека Илинденското, Преображенското и Крстовденското востание заедно се сметаат за врв на револуционерната активност на ВМОРО во Македонија и Одринскиот вилает.