АЛАРМАНТЕН ИЗВЕШТАЈ НА ИЈЗ: Четири од десет деца не се вакцинирани со МРП

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

АЛАРМАНТЕН ИЗВЕШТАЈ НА ИЈЗ: Четири од десет деца не се вакцинирани со МРП – имунитетот под критичното ниво

28 април 2026

• од Темелко Тошев

Најновиот извештај на Институтот за јавно здравје (ИЈЗ) за 2025 година открива поразителни податоци за степенот на имунизација во земјата. Најкритична е состојбата со вакцината против фрут (мали сипаници), рубеола и паротитис (МРП), каде што опфатот е далеку под потребниот минимум за заштита на заедницата.

Податоци кои загрижуваат: 40% од децата без заштита

Според официјалниот извештај за реализација на програмата за задолжителна имунизација, од вкупно 19.369 деца кои во 2025 година требало да ја примат првата доза на МРП вакцината, дури 7.215 останале невакцинирани.

„Едноставно кажано, на секои десет деца, четири не се заштитени од овие заразни болести.“

Дополнително, вкупниот опфат на примарната вакцинација за сите вакцини во 2025 година е под 80%, што е значително пониско од препорачаните 95% потребни за постигнување на колективен имунитет.

Грозданова: Ситуацијата е алармантна, следиме негативни регионални трендови

Националната координаторка за имунизација, проф. д-р Александра Грозданова, гостувајќи во емисијата „360 степени“ на МРТ 1, ги оцени овие бројки како „алармантни и загрижувачки“. Таа појасни дека овој негативен тренд бил забележан уште во првата половина на годината и дека Македонија не е изолиран случај.

Регионален контекст: Слични падови се бележат и во Србија, Хрватска и Бугарија.
Ефектот на „релаксација“: Во 2024 година имаше подобар одзив поради епидемијата на пертусис (голема кашлица). Кога помина опасноста, настапи институционално и родителско опуштање.
Циклични падови: Како и по епидемијата на морбили во 2018-2019 година, по периодот на висок мобилизација, редовно следи пад на интересот за вакцинација.

Опасниот мит за „одложување“ на вакцината

Еден од најголемите проблеми со кои се соочуваат здравствените работници е неоправданото одложување на МРП вакцината. Многу родители чекаат детето да прооди или да прозбори пред да го однесат на вакцинација.

„Оваа пракса нема никакво медицинско оправдување,“ децидна е Грозданова. Таа нагласува дека:

Врската меѓу МРП вакцината и аутизмот е целосно научна неоснована.
За време на епидемијата во 2018/19 година беа вакцинирани 43.600 деца без сериозни несакани ефекти.
Во истата епидемија, за жал, беа регистрирани четири смртни случаи како директна последица на фрутот.

Кој ја сноси одговорноста?

Професорката Грозданова подвлекува дека вината не треба да се бара само кај родителите.

Здравствениот систем: Мора да биде попроактивен во повикувањето на децата.
Едукација: Потребна е континуирана борба против дезинформациите кои се шират на социјалните мрежи.
Професионалци: Лекарите мора да играат клучна улога во информирањето на граѓаните.

Состојбата во соседството

Македонија се соочува со слични предизвици како и соседите. Според Грозданова, во Хрватска опфатот е дури и понизок од нашиот, додека во Бугарија состојбата е критична веќе подолг временски период.

Заклучок: Извештајот на ИЈЗ за 2025 година е сериозно предупредување. Без итни и интензивни мерки за зголемување на опфатот со вакцинација, ризикот од враќање на заборавените заразни болести станува секојдневие.