24 април 2026
• од Темелко Тошев
Во македонската историографија, прашањето за ликот и делото на Тодор Александров честопати предизвикува поделени мислења и бурни дебати. Меѓутоа, еден од најавторитетните македонски научници и познавачи на националната историја, покојниот академик Блаже Ристовски, во своите гостувања и интервјуа понуди јасна и директна дефиниција за неговата улога за време на воените виори на почетокот на 20-тиот век.
Според академик Ристовски, дејствувањето на Александров не може да се гледа надвор од тогашните воено-политички стратегии на Софија. Во периодот на Балканските војни (1912-1913) и Првата светска војна (1914-1918), Александров зазема клучни позиции во бугарската воена и административна хиерархија на територијата на Македонија.
„Тодор Александров беше началник тука во Македонија. Тој во тој период се бореше за обединета Бугарија, односно за директно обединување на Македонија со Бугарија,“ истакна Ристовски во едно од своите култни интервјуа.
Ристовски во своите анализи појаснува дека иако ВМРО (Автономистичка) под водство на Александров по Првата светска војна го истакнува слоганот за „Независна и автономна Македонија“, во воените години целта била многу подиректна.
Ставот на Блаже Ристовски е значаен бидејќи доаѓа од човек кој го помина целиот свој работен век во документирање на македонскиот национален идентитет. Неговото признавање на „пробугарската“ ориентација на Александров во тој специфичен период не го негира значењето на Александров како моќен лидер, туку ја демистифицира неговата политичка агенда.
За Ристовски, историската вистина е комплексна – Александров е истовремено и бескомпромисен борец против српската хегемонија во Вардарска Македонија, но и човек чии решенија за „македонското прашање“ тогаш биле цврсто врзани за Санстефанскиот идеал.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

