23 април 2026
• од Тодор Вангелов
По двомесечен политички застој, Европската унија конечно даде зелено светло за заемот од 90 милијарди евра наменет за Украина, откако Унгарија го повлече своето контроверзно вето. Европските институции најавија дека првата исплата ќе биде реализирана „што е можно побрзо“.
Одлуката беше формализирана во четвртокот, по процедура што започна еден ден претходно меѓу амбасадорите на земјите членки. Без дополнителни приговори, беше усвоена и последната регулатива која бара едногласност за измени во буџетот на ЕУ.
Клучниот пресврт дојде само два дена откако украинскиот претседател Володимир Зеленски објави дека нафтоводот „Дружба“, преку кој се транспортира руска нафта кон Унгарија и Словачка, е поправен и повторно функционален.
Токму прекинот на снабдувањето преку „Дружба“ беше главната причина поради која унгарскиот премиер Виктор Орбан го блокираше заемот во февруари. Неговата одлука предизвика силни реакции кај другите европски лидери, кои ја оценија како „неприфатлива“ форма на политичка уцена.
Дополнително незадоволство предизвика фактот што Орбан претходно го поддржа пакетот во декември и обезбеди исклучок за Унгарија. Еден висок дипломат го опиша ветото како „пресвртница“ во односите меѓу Брисел и Будимпешта.
Политичката сцена во Унгарија дополнително се промени по изборниот пораз на Орбан од опозицискиот лидер Петер Маѓар, кој вети враќање на владеењето на правото. Оваа транзиција, прва по 16 години, овозможи деблокирање на процесот.
Земјата-претседавач со Советот на ЕУ, Кипар, ја искористи можноста и го стави прашањето на дневен ред дури и пред официјалната потврда за поправката на нафтоводот.
„Овој пакет ќе ја зајакне нашата армија, ќе ја направи Украина поотпорна и ќе ни овозможи да ги исполнуваме социјалните обврски кон граѓаните“, изјави Зеленски на платформата Икс. Тој додаде дека првата транша би можела да биде достапна веќе во мај или јуни.
Европската комисија, која ќе управува со финансискиот механизам, најави дека исплатите ќе започнат веднаш штом се финализираат правните и техничките процедури. Претседателката Урсула фон дер Лајен истакна дека ЕУ ја засилува поддршката додека Русија ја продолжува агресијата.
За 2026 година, Брисел планира да исплати 45 милијарди евра – од кои 16,7 милијарди за финансиска поддршка и 28,3 милијарди за воена помош. Исплатите ќе зависат од реформите што Украина ќе ги спроведе, а евентуално назадување во борбата против корупцијата може да доведе до привремено замрзнување на средствата.
Интересно е што воениот дел од пакетот ќе содржи одредби „Произведено во Европа“, со цел најголем дел од средствата да одат кај европските производители, наместо кај американските.
Останатите 45 милијарди евра се предвидени за 2027 година и ќе покријат околу две третини од финансиските потреби на Украина, додека западните сојузници се очекува да го обезбедат преостанатиот дел.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

