КАТАНЕЦ ЗА СЕЛАТА: Владата затвора 20 училишта, следува ли масовно иселување?!

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

КАТАНЕЦ ЗА СЕЛАТА: Владата затвора 20 училишта, следува ли масовно иселување?!

12 август 2026

• од Темелко Тошев

Најавата на министерката за образование Весна Јаневска за затворање на уште дваесетина подрачни училишта низ државата отвора сериозни прашања за насоката во која се движи нашиот образовен систем и, уште поважно, демографската слика на Македонија. Иако објаснувањето дека „пет деца во пет одделенија не е ниту образование ниту социјализација“ на прв поглед звучи логично од педагошки аспект, ваквата мерка, гледана во поширок контекст, претставува тежок удар за веќе ранливите рурални средини.

Затворањето на училиштето во едно село честопати го означува почетокот на неговиот крај. Училиштето не е само објект каде се одвива настава; тоа е центарот на заедницата, симбол на живот и иднина. Кога државата ќе стави клуч на вратата на локалното училиште, таа де факто им порачува на преостанатите млади семејства дека нивната иднина не е таму. Ова директно стимулира понатамошно иселување, или кон поголемите градови, или, уште почесто, надвор од државата.

Министерката тврди дека патувањето до соседното училиште, дури и ако е оддалечено неколку километри, не е проблем и дека е пракса во големите градови. Но, споредбата на градските средини со руралните е неадекватна. Дали е земена предвид инфраструктурата? Дали патиштата до тие села се безбедни во зимски услови? Дали е обезбеден квалитетен и редовен превоз за тие деца кои сега ќе мора да патуваат секој ден? Товарот на овие „реформи“ неправедно паѓа на грбот на најмладите од руралните средини и нивните родители.

Иако падот на бројот на ученици се припишува на намалениот наталитет, не може да се игнорира фактот дека токму ваквите политики на централизација и кратење на основните услуги во помалите места се катализатор за демографскиот пустош. Наместо државата да бара креативни решенија – преку инвестиции во дигитализација, подобрување на условите за наставниот кадар во руралните средини и регионален развој со цел задржување на населението – таа се одлучува за најлесниот, административен потег: катанец на вратата.

Оправдувањето дека ова се прави за „социјализација“ и „поквалитетно образование“ е слаба утеха за семејствата кои остануваат без основна инфраструктура во нивното место на живеење. Можеби на хартија овие бројки ќе значат финансиска заштеда за Министерството, но долгорочната цена што општеството ќе ја плати преку изумирање на цели региони е далеку повисока. Оптимизацијата не смее да значи капитулација пред демографската криза.