Доц. д-р Кајчев: Македонската заедница во Војводина е создадена по присилни преселувања по Втората светска војна

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Доц. д-р Кајчев: Македонската заедница во Војводина е создадена по присилни преселувања по Втората светска војна

11 август 2026

• од Темелко Тошев

Македонската заедница во Војводина во голема мера е формирана како резултат на политиките на Титова Југославија непосредно по Втората светска војна, кога население од делови на Македонија било присилно преселувано во Банат, Бачка и Срем. Ова го истакнува доц. д-р Наум Кајчев, заменик-претседател на Македонскиот научен институт и копретседател на бугарско-македонската историска комисија.

Неговата реакција доаѓа во време на актуелната иницијатива на Националниот совет на македонското национално малцинство за подигање на споменикот „Мајка Македонија“ во Нови Сад, кој треба да биде посветен токму на населувањето на Македонците во Војводина.

Пополнување на испразнетите населби

Според Кајчев, овие миграциски бранови биле директно поврзани со промените во етничката структура на Војводина по завршувањето на војната. По масовното протерување на германското население, југословенските власти барале нови жители за да ги населат испразнетите територии.

„Се врши депортација на македонски Бугари, претежно од Јужна Македонија, од позападните краишта како Воденско, Леринско и Костурско, а помал дел и од територијата на Вардарска Македонија. Практично, тие насилно се населуваат таму во 1945-1946 година“, објаснува Кајчев.

Тој посочува дека автентично сведоштво за тешкиот живот и голготота на овие преселеници може да се најде во автобиографската книга на познатиот писател Ташко Георгиевски. Иако Георгиевски подоцна станува академик и ги добива сите почести во СР Македонија, тој отворено пишува за маките на „егејците“ во Војводина, кои биле насилно однесени, без право на државјанство и третирани како луѓе од втора категорија.

Промена на идентитетот и асимилација

Историчарот тврди дека дел од преселеното население од Југоисточна Македонија (вклучително и Драмско) било незадоволно од режимот. Многумина барале да се преселат во Бугарија, а според него, обемната документација во бугарските архиви сведочи дека по тешки преговори меѓу Бугарија и Југославија, дел од нив успеале во таа намера.

Во децениите што следеле, под силно влијание на официјалната југословенска политика, кај дел од населението се менувала националната идентификација. Со текот на времето, потомците на преселениците поминале низ процес на значителна интеграција и асимилација. Денес, проценува Кајчев, оваа заедница брои неколку илјади лица, српскиот јазик е доминантен во секојдневната комуникација, додека македонските дијалекти се користат сè поретко.

Инструментализација на историјата

Осврнувајќи се на иницијативата за споменикот „Мајка Македонија“, Кајчев ја поврзува со современите политички односи меѓу Србија и Северна Македонија. Тој потсетува на неодамнешното заедничко одбележување во Нови Сад во присуство на премиерите на двете земји и оценува дека македонската заедница во Војводина се користи како инструмент за реализација на одредени политики.

Според неговото толкување, претставувањето на овие историски настани денес не ја одразува нивната вистинска, присилна природа, што претставува класична „инструментализација на историјата“ и оживување на елементи од поранешниот југословенски концепт, приспособени за дневнополитички цели.