ФАО ПРЕДУПРЕДУВА: Храната поскапува, месото руши рекорди, а земјоделците стравуваат од нова криза

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

ФАО ПРЕДУПРЕДУВА: Храната поскапува, месото руши рекорди, а земјоделците стравуваат од нова криза

11 мај 2026

• од Темелко Тошев

Светот се соочува со нов бран поскапувања на основните прехранбени продукти. Покрај месото, зголемување на цените има и кај зејтинот и пченицата, а високите трошоци за ѓубрива се закануваат драстично да ги поскапат овошјето и зеленчукот.

Глобалните пазари на храна повторно влегуваат во турбулентна зона. Главниот виновник овојпат не се само климатските промени или нарушените синџири на снабдување, туку и продлабочената геополитичка криза на Блискиот Исток. Според најновиот извештај на Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО), глобалните цени во април бележат трет последователен месечен раст.

Енергетската криза го „гори“ пазарот на храна

Индексот на светските цени на храната во април достигнал 130,7 поени, што е раст од 1,6 проценти во однос на март. Оваа дестабилизација е директно поврзана со високите енергетски трошоци и кризата околу Ормускиот Теснец, која го отежнува транспортот и ја крева цената на нафтата.

Најдраматичен скок е забележан кај растителните масла:

Индексот на растителни масла скокнал за 5,9% за само еден месец.
Достигнато е највисокото ниво на цени од јули 2022 година.
Поскапувањето ги опфаќа палминото, сончогледовото, соиното и маслото од репка.

„И покрај нарушувањата поврзани со кризата во Ормускиот Теснец, глобалните агропрехранбени системи покажуваат отпорност. Сепак, растот на цените на енергенсите и биогоривата создава дополнителен притисок,“ посочува Максимо Тореро, главен економист на ФАО.

Месото со рекорни цени, житарките под притисок

Љубителите на месо веќе го чувствуваат товарот на новите цени. Индексот на месо на ФАО е за 6,4% повисок во споредба со минатата година.

Говедско месо: Рекорден раст поради ограничената понуда од Бразил.
Свинско месо: Поскапување во ЕУ поради зголемена сезонска побарувачка.

Паралелно, цената на пченицата пораснала за 0,8%, а на оризот за 1,9%. Лошите временски услови во САД и Австралија, во комбинација со скапиот транспорт, ја прават секоја кифла и секој оброк со ориз поскапи за крајниот потрошувач.

Вештачките ѓубрива: Темпирана бомба за 2026 година

Најголемата опасност за долгорочната стабилност лежи во цената на ѓубривата. Нестабилноста во Блискиот Исток го прекина нормалното снабдување со уреа и фосфатни ѓубрива.

Земјоделците веќе се соочуваат со тешки одлуки:

Намалување на површините под пченица и пченка.
Префрлање на култури кои бараат помалку прихрана.
Зголемување на финалната цена на овошјето и зеленчукот за да се покријат трошоците.

Што го чека Балканот?

Економските аналитичари предупредуваат дека овие глобални поместувања неминовно ќе се прелијат и кај нас во наредните месеци. Производите кои зависат од увоз и транспорт ќе бидат први на удар. Додека владите ги следат берзите, граѓаните стравуваат дека новата прехранбена криза дополнително ќе ја разгори инфлацијата и ќе го нагризе веќе кревкиот животен стандард.