16 мај 2026
• од Темелко Тошев
Функционалностите на вештачката интелигенција (AI) не се придвижуваат со магија. Тие се резултат на извршување на веќе обучени модели (процес познат како inference), а за тоа е потребна моќна, сигурна, но и достапна инфраструктура. Без неа, декларираните придобивки од AI остануваат само убава желба во праксата и скап неуспех во финансиските извештаи на компаниите. Ова е можеби најважната лекција што глобалниот бизнис ја научи во текот на својата AI трансформација.
Во оваа сфера брзо напредува американската компанија DeepInfra, основана од Бугаринот Никола Борисов. Компанијата на бизнисите им нуди мрежа од „AI фабрики“ и неодамна ја освои довербата на гиганти како Nvidia и Samsung во инвестициски круг вреден над 100 милиони долари. Фирмата веќе отвори и своја канцеларија во Бугарија со големи амбиции за развој.
Стартот на DeepInfra е уште во 2022 година – време кога малкумина надвор од IT круговите го гледаа трансформативниот потенцијал на генеративната вештачка интелигенција.
Соосновач и извршен директор на компанијата е Никола Борисов – поранешен член на националниот тим на Бугарија по информатика и златен медалист на национално и балканско ниво. Денес тој е со седиште во Пало Алто, а предизвиците при управувањето со интензивни компјутерски оптоварувања ги воочил за време на неговиот ангажман како инженерски директор на чет-платформата imo, која има над 200 милиони корисници.
„Со развојот на AI стана јасно дека постоечката облак (cloud) инфраструктура не е оптимизирана за вископродуктивен и економски ефикасен inference, што доведе и до создавање на DeepInfra. Од самиот почеток знаевме дека обуката на моделите е само меѓучекор кон многу поголем пазар – пазарот на дистрибуиран AI inference“, објаснува Борисов.
Денес, во своите „AI фабрики“, DeepInfra обработува речиси 5 трилиони токени неделно на својата GPU инфраструктура. Притоа, поддржува како затворени, така и над 190 open-source (со отворен код) модели, кои им овозможуваат на компаниите да интегрираат AI во голем обем.
Борисов е категоричен – пазарот нема да се движи во правец каде само неколку огромни компании го поседуваат целиот компјутерски капацитет:
„Нашиот влог, како и развојот на cloud пазарот досега, е дека ќе се движиме кон пофлексибилен и децентрализиран модел со многу учесници.“
Многу се пишува и зборува за обуката и дотерувањето на AI моделите – што е несомнено важен, возбудлив и исклучително скап дел од целата приказна. Сепак, токму inference (процесот на примена на моделот) ја носи додадената вредност за клиентите. Затоа веќе се појавуваат и специјализирани чипови оптимизирани токму за оваа намена. Колку е поширока имплементацијата на новите технологии, толку е поголема и побарувачката за услугите што ги нуди DeepInfra.
Растот главно се должи на преминувањето кон т.н. agentic и always-on AI системи (AI агенти), кои значително ја зголемуваат потрошувачката на токени и бараат непрекинат inference со голем волумен. Тука вреди да се спомене и т.н. „OpenClaw ефект“ – агентските платформи имаат огромен потенцијал во улогата на „виртуелни вработени“, но бараат и исклучително голем компјутерски ресурс, кој кај премиум моделите може да биде премногу скап.
Од друга страна, алтернативите со отворен код (open-source) напредуваат брзо. Според Борисов, многу сме блиску до моментот кога тие ќе можат да го преземат поголемиот дел од задачите на бизнисот. Поради тоа, компаниите ги интегрираат не само од економски причини, туку и со цел поголема флексибилност и избегнување на зависност од конкретни добавувачи.
Неодамна DeepInfra собра 107 милиони долари во рамките на Series B рундата на финансирање. Во неа учествуваа технолошки гиганти како Nvidia и Samsung, како и други познати имиња од светот на инвестициите, вклучувајќи го и бугарскиот фонд Bright Cap. Со ова, вкупните привлечени инвестициски средства на компанијата досега надминуваат 130 милиони долари.
Капиталот ќе се користи за:
DeepInfra веќе е присутна во Бугарија со мал тим од искусни инженери, кој во следните 12 месеци планираат да го зголемат за повеќе од трипати. Таму ќе се развива R&D (истражување и развој) центар за нивната платформа, а допрва ќе се градат и тимови за продажба и поддршка за европскиот пазар.
Компанијата дополнително ја анализира можноста токму во Бугарија да биде изградена една од нивните идни „AI фабрики“, со оглед на тоа што земјата може да биде многу клучен пазар во рамките на Европската Унија.
Во брзорастечкиот свет на вештачката интелигенција, компанија стара четири години веќе има статус на „ветеран“. Сè укажува на тоа дека DeepInfra се позиционираше во насока која допрва ќе донесе уште поголем раст – како на глобално ниво, така и во регионот.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

