15 октомври 2026
• од Тодор Вангелов
Антонијо Милошоски, упати нови обвинувања кон опозициската СДСМ и нејзиниот лидер Венко Филипче, тврдејќи дека македонскиот јазик може да биде блокиран од Бугарија при евентуалното членство во Европската Унија. Сепак, во неговата објава недостасуваат неколку важни факти од официјалните документи и досегашните одлуки на ЕУ.
Милошоски тврди дека Филипче ја манипулира јавноста кога зборува за заштитата на македонскиот јазик во преговарачката рамка. Како аргумент го наведува правилото според кое за воведување нов службен јазик во ЕУ е потребна едногласност од земјите членки, како што е предвидено со членот 342 од Договорот за функционирањето на ЕУ.
Овој дел од неговото тврдење е точен. Но проблемот настанува кога Милошоски од постоењето на можност за вето извлекува заклучок дека Бугарија речиси сигурно ќе го блокира македонскиот јазик.
Бугарија веќе повлекла блокада поврзана со македонскиот јазик
Токму тука се појавува еден од најважните факти што Милошоски не ги споменува.
Во 2022 година Бугарија го блокираше договорот меѓу Северна Македонија и европската агенција Фронтекс поради употребата на терминот „македонски јазик“, како што потврдува известувањето на МИА од 26 октомври 2022 година.
Сепак, на 13 октомври 2022 година, Советот на ЕУ донесе одлука за потпишување на договорот, откако Софија ја повлече блокадата без да се менува формулацијата за македонскиот јазик.
Договорот беше потпишан на 26 октомври на македонски јазик и на сите 24 службени јазици на ЕУ, при што сите јазични верзии имаат еднаква автентичност. Ова беше потврдено и од претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во нејзиното официјално обраќање во Скопје.
Дополнително, уште во Одлуката (ЕУ) 2022/1350, објавена во EUR-Lex, Советот на ЕУ експлицитно го наведува македонскиот јазик заедно со 24-те службени јазици на Унијата, со предвидена еднаква автентичност на текстовите на договорот.
Ова не значи дека Бугарија автоматски ќе се согласи македонскиот да стане службен јазик на Унијата. Но покажува дека бугарските политички позиции не мора секогаш да резултираат со блокада.
Македонскиот јазик веќе е наведен во преговарачката рамка
Друг факт што недостасува во објавата на Милошоски е дека македонскиот јазик веќе е експлицитно наведен во преговарачката рамка усвоена од Советот на ЕУ во јули 2022 година, во делот што се однесува на преводот на европското законодавство.
Дополнително, во официјалната преговарачка позиција на Северна Македонија од првата меѓувладина конференција, во точките 13 и 14, е наведено дека со полноправното членство македонскиот јазик треба да стане еден од службените јазици на ЕУ и дека државата ќе го преведе европското законодавство на македонски јазик.
Тоа не претставува конечна правна гаранција, но значи дека македонскиот јазик веќе има конкретно место во документите на пристапниот процес.
Милошоски се повикува и на документот на Европската комисија „Preparing for a wider Union“, објавен на 6 октомври 2026 година, во кој се објаснува дека новите службени јазици ќе бараат согласност од земјите членки.
Но овој документ не утврдува дека Бугарија ќе стави вето, ниту дека македонскиот јазик ќе биде исклучен од идното проширување.
Бугарската декларација не е исто што и вето
Милошоски ја посочува и едностраната декларација на Бугарија од јули 2022 година, доставена до Советот на ЕУ, во која Софија наведува дека споменувањето на македонскиот јазик во европските документи не значи негово признавање од бугарска страна.
Но декларацијата претставува национална позиција на Бугарија, а не одлука на ЕУ со која се забранува македонскиот јазик да стане службен.
Доказ за разликата меѓу бугарската национална позиција и одлуките на ЕУ е фактот што истата година Советот на ЕУ прифати договор со Фронтекс во кој македонскиот јазик е експлицитно именуван.
Оттука, иако ризикот од идно бугарско вето не може да се исклучи, тврдењето дека таквото вето е речиси сигурно останува политичка проценка, а не докажан факт.
Политички напад врз СДСМ врз основа на неизвесно сценарио
Во својата објава Милошоски ги обвинува поранешните функционери на СДСМ и ДУИ дека со договорите со Бугарија создале траен ризик за македонскиот јазик.
Сепак, официјалните документи покажуваат дека во 2022 година ЕУ ја усвои преговарачката рамка со експлицитно споменување на македонскиот јазик, а подоцна беше потпишан и договорот со Фронтекс на македонски јазик.
Останува точно дека конечниот службен статус на македонскиот јазик ќе треба правно да се потврди при пристапувањето во ЕУ, со потребната согласност од земјите членки.
Но тоа не го потврдува главниот политички заклучок на Милошоски дека Бугарија неизбежно ќе стави вето.
Неговата објава, насочена против опозициската СДСМ, така комбинира точни правни одредби со селективно претставени факти и предвидувања за идни одлуки што сè уште не се донесени.
Правото на вето постои, но можноста за вето не е доказ дека тоа навистина ќе биде употребено.
Историско чудо: Видението на Пресвета Богородица во Цариград - 14 октомври 2026
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

