ЕУ: Четири децении по Чернобил, нуклеарната безбедност во Украина мора да биде заштитена

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

ЕУ: Четири децении по Чернобил, нуклеарната безбедност во Украина мора да биде заштитена

26 април 2026

• од Елена Иванова

Четириесет години по катастрофата во нуклеарната централа Чернобил, Европската комисија и Високиот претставник на ЕУ предупредија дека нуклеарната безбедност останува глобален приоритет, особено во услови на руската војна против Украина.

Во заедничка изјава по повод годишнината, тие потсетуваат дека несреќата во Чернобил била една од најтешките нуклеарни катастрофи во историјата на човештвото. Вистинските последици, долго време прикривани поради советската тајност, станале појасни дури со текот на годините. Според ЕУ, наследството од Чернобил е силно предупредување дека нуклеарната безбедност зависи од транспарентност, силни заштитни механизми и меѓународна соработка.

Европската унија остро ги осуди руските напади врз „Новиот безбеден саркофаг“ во Чернобил — конструкцијата изградена за да ги содржи остатоците од реакторот број 4. Според изјавата, со овие напади Москва ги поткопува децениските меѓународни напори и инвестиции во вредност од 2,1 милијарди евра, насочени кон ублажување на последиците од катастрофата.

Комисијата и Високиот претставник, исто така, предупредија дека незаконското заземање и продолжената окупација на нуклеарната централа Запорожје од страна на Русија значително го зголемуваат ризикот за човечки животи и заштитата на животната средина. Централата Запорожје е најголемиот нуклеарен капацитет во Европа. Дополнително, систематските руски напади врз украинската енергетска инфраструктура ја загрозуваат стабилната испорака на електрична енергија, неопходна за безбедно функционирање на нуклеарните постројки.

„На оваа мрачна годишнина, ја повикуваме Русија веднаш да ги прекине сите напади врз нуклеарните капацитети во Украина“, се наведува во изјавата. ЕУ бара Москва да ги почитува седумте неопходни столбови за нуклеарна безбедност и сигурност за време на вооружен конфликт, да преземе одговорност за загрозувањето на јавната безбедност, да ја надомести причинетата штета и да ја врати целосната контрола врз централата Запорожје на Украина.

Европската унија нагласува дека долго време ја поддржува Украина во областа на нуклеарната безбедност, нуклеарната сигурност и радијациската заштита. Досега ЕУ финансирала активности во вредност од над една милијарда евра. Унијата е и најголем донатор во меѓународните фондови управувани од Европската банка за обнова и развој, чија цел е Чернобил да стане еколошки безбедна локација.

Само за изградбата на „Новиот безбеден саркофаг“, ЕУ придонела со повеќе од 423 милиони евра. Минатата година, преку Инструментот за соработка во нуклеарната безбедност, биле обезбедени дополнителни 37 милиони евра за нуклеарна безбедност во Украина, од кои дел ќе бидат наменети за итни поправки на саркофагот. Според проценките, целосната санација на штетата предизвикана од рускиот напад со дрон ќе бара најмалку уште 500 милиони евра.

ЕУ ја повика меѓународната заедница да ја задржи и зајакне поддршката за Украина, вклучително и за поправка на „Новиот безбеден саркофаг“. Во изјавата се оценува дека иницијативата на Г7 за разгледување на поправките на локацијата Чернобил на претстојниот состанок во мај претставува важен чекор.

Комисијата истовремено ја потврди посветеноста на Европската унија кон највисоките стандарди за нуклеарна безбедност, нуклеарна сигурност и заштитни мерки во светот. ЕУ потсетува дека има воспоставено силна регулаторна рамка во оваа област, вклучувајќи ја изменетата Директива за нуклеарна безбедност, Директивата за основни безбедносни стандарди и Директивата за радиоактивен отпад.