25 април 2026
• од Темелко Тошев
Самитот на Европската Унија во Кипар оваа недела помина во невообичаено мирна атмосфера. Причината за ова затишје беше очигледна: отсуството на Виктор Орбан. Унгарскиот лидер, кој неодамна ги загуби изборите и наскоро ја напушта премиерската функција, цели 16 години беше главниот извор на тензии и главоболки во Брисел. Сепак, како што пишува магазинот Politico, неговото заминување донесе едно трезвено соочување со реалноста – внатрешните спорови во Европа не завршуваат со Орбан.
Орбан како „дежурен виновник“ Во кулоарите на самитот, европските политичари за првпат отворено признаа дека Орбан со години служел како „жртвено јагне“. Тој беше дежурниот виновник за сите застои и проблеми, но неговото отсуство сега ги принуди лидерите да зборуваат „гласно и искрено“ за вистинските разлики што го делат блокот.
Првата пукнатина: Украина Без Орбан да става вето, на површина излегоа несогласувањата околу членството на Украина во ЕУ. Додека дел од лидерите инсистираат на експресно приклучување на Киев, други повикуваат на реален пристап.
Дури и во присуство на украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој беше гостин на самитот, хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ децидно порача дека мора да се земе предвид реалната состојба и капацитетите на Унијата, наспроти емотивните и политичките ветувања.
Енергетски хаос и санкции Енергетиката беше уште една точка на сопнување. Европските лидери се најдоа во „сендвич“ меѓу:
Недостигот на гориво предизвикан од тензиите на Трамп со Иран.
Притисокот за проширување на санкциите против Русија.
Оваа двојна криза ги стави на тест солидарноста и економската издржливост на најмоќните европски држави.
Битка за паричникот на ЕУ Најголемиот судир сепак се случи околу долгорочниот буџет на Брисел. Холандскиот премиер Роб Јетен, поддржан од германскиот канцелар Фридрих Мерц, побара „модернизација“ на буџетот, што во превод значи негово значително кратење.
Овој став директно ги спротивстави на Полска и на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која побара поголем буџет за посилна Европа.
„Или станува збор за повисоки национални придонеси, или за помал капацитет за трошење. Тоа се единствените опции“, изјави Фон дер Лајен по самитот, предупредувајќи дека „помалку трошење значи помалку Европа токму кога ни е најпотребна“.
Заклучок Самитот во Кипар покажа дека „орбанизмот“ можеби беше пречка, но структурните проблеми на ЕУ – од проширувањето до финансиите – се многу подлабоки од политиката на еден човек. Со заминувањето на Орбан, Европа повеќе нема зад кого да се крие.
Самитот на Европската Унија во Кипар оваа недела помина во невообичаено мирна атмосфера. Причината за ова затишје беше очигледна: отсуството на Виктор Орбан. Унгарскиот лидер, кој неодамна ги загуби изборите и наскоро ја напушта премиерската функција, цели 16 години беше главниот извор на тензии и главоболки во Брисел.
Сепак, како што пишува магазинот Politico, неговото заминување донесе едно трезвено соочување со реалноста – внатрешните спорови во Европа не завршуваат со Орбан.
Во кулоарите на самитот, европските политичари за првпат отворено признаа дека Орбан со години служел како „жртвено јагне“. Тој беше дежурниот виновник за сите застои и проблеми, но неговото отсуство сега ги принуди лидерите да зборуваат „гласно и искрено“ за вистинските разлики што го делат блокот.
Без Орбан да става вето, на површина излегоа несогласувањата околу членството на Украина во ЕУ. Додека дел од лидерите инсистираат на експресно приклучување на Киев, други повикуваат на реален пристап.
Дури и во присуство на украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој беше гостин на самитот, хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ децидно порача дека мора да се земе предвид реалната состојба и капацитетите на Унијата, наспроти емотивните и политичките ветувања.
Енергетиката беше уште една точка на сопнување. Европските лидери се најдоа во „сендвич“ меѓу:
Оваа двојна криза ги стави на тест солидарноста и економската издржливост на најмоќните европски држави.
Најголемиот судир сепак се случи околу долгорочниот буџет на Брисел. Холандскиот премиер Роб Јетен, поддржан од германскиот канцелар Фридрих Мерц, побара „модернизација“ на буџетот, што во превод значи негово значително кратење.
Овој став директно ги спротивстави на Полска и на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која побара поголем буџет за посилна Европа.
„Или станува збор за повисоки национални придонеси, или за помал капацитет за трошење. Тоа се единствените опции“, изјави Фон дер Лајен по самитот, предупредувајќи дека „помалку трошење значи помалку Европа токму кога ни е најпотребна“.
Самитот во Кипар покажа дека „орбанизмот“ можеби беше пречка, но структурните проблеми на ЕУ – од проширувањето до финансиите – се многу подлабоки од политиката на еден човек. Со заминувањето на Орбан, Европа повеќе нема зад кого да се крие.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

