05 март 2026
• од Тодор Вангелов
По повод Светскиот ден за борба против дебелината, УНИЦЕФ упати повик за итна акција за подобрување на условите за исхрана во училиштата во Северна Македонија, предупредувајќи дека прекумерната тежина и дебелината кај децата продолжуваат да растат во раните училишни години – период кој е клучен за создавање доживотни прехранбени навики.
Според најновите податоци, 34 проценти од машките и 28,3 проценти од девојчињата на возраст од 7 до 9 години живеат со прекумерна тежина или дебелина. Иако на децата би им користела поголема физичка активност во училиштата, експертите нагласуваат дека недоволната физичка активност не е главниот фактор зад овој тренд. Според родителите, повеќе од 90 проценти од децата секојдневно учествуваат барем во еден час активна игра или енергична физичка активност.
Наместо тоа, клучен проблем претставуваат средините во кои децата јадат или можат да купат храна. Речиси една третина од децата редовно консумираат безалкохолни пијалаци засладени со шеќер, додека повеќе од три четвртини не јадат овошје и зеленчук секој ден. Овие податоци укажуваат дека здравата храна често не е дел од секојдневната исхрана на децата.
Училиштата имаат значајна улога во обликувањето на ваквите навики. Проценката на УНИЦЕФ за храната во училишната средина покажува дека таму каде што е достапна храна, најчесто се нудат нездрави опции како засладени пијалаци, слатки и солени грицки.
Наодите укажуваат дека средините во кои децата јадат или можат да купат храна често ја поткопуваат здравата исхрана. Кога нездравата храна е евтина, широко достапна и агресивно се рекламира, а хранливите опции се ограничени, здравјето на децата е загрозено.
УНИЦЕФ апелира до институциите во земјата да ја ограничат продажбата на ултра-преработена храна и зашеќерени пијалаци во училиштата, да ги зајакнат прописите за рекламирање храна и пијалаци наменети за деца и да инвестираат во едукација за правилна исхрана. Ваквите мерки, според организацијата, ќе им помогнат на децата да развијат здрави прехранбени навики.
Потребата од вакви политики е дополнително нагласена со економските последици од дебелината. Се проценува дека економските трошоци поврзани со прекумерната тежина и дебелината достигнуваат околу 5 проценти од бруто домашниот производ – приближно 482 милиони евра, или околу 241 евро по лице годишно.
Искуствата од други земји покажуваат дека промената е можна. Податоците на УНИЦЕФ од држави кои ја ограничиле продажбата и рекламирањето на нездрава храна во училиштата покажуваат подобрување во исхраната на децата, како и намалена потрошувачка на зашеќерени пијалаци и ултра-преработена храна.
„Заштитата на децата од нездрава храна е една од најефикасните мерки за спречување на дебелината и за поддршка на нивното доживотно здравје“, порачуваат од УНИЦЕФ.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

