24 февруари 2026
• од Станча Јаќимовски
Последните податоци на Евростат отвораат сериозни прашања за квалитетот и стабилноста на пазарот на труд во Северна Македонија. Наместо показател за динамична економија, високото учество на договори на определено време се претвора во индикатор за структурна несигурност и долгорочна нестабилност на вработувањето.
Според статистиката за 2024 година, Северна Македонија е прва на Балканот и втора во Европа по удел на договори на определено време – дури 15,6 проценти од вработените на возраст од 20 до 64 години работат со ограничено времетраење на договорот. Овој процент ја позиционира земјата веднаш зад европскиот „лидер“ – Холандија со 18,9 проценти.
Додека во некои западноевропски економии високото ниво на привремени договори често е поврзано со флексибилен пазар на труд и висока мобилност, во македонски услови ваквата бројка носи поинаква тежина. Кај нас, договорот на определено време најчесто значи:
Дополнително, споредбата со земјите од регионот ја нагласува сериозноста на состојбата. По Северна Македонија следуваат Србија со 15,2 проценти и Босна и Херцеговина со 9,6 проценти. Разликата покажува дека македонскиот пазар на труд се движи во правец на зголемена нестабилност, а не на постепено преминување кон сигурни, долгорочни работни односи.
Интересно е што дел од европските земји имаат драматично пониско ниво на вакви договори. Литванија бележи само 1,4 проценти привремени договори, Романија 1,5 проценти, а Латвија 1,8 проценти. Овие бројки отвораат дилема: зошто во Македонија нестабилноста станува правило, а не исклучок?
Дури и земји како Шпанија (13,3%) и Португалија (13,5%), кои традиционално се соочуваат со предизвици на пазарот на труд, се под македонското ниво.
Високиот процент на договори на определено време има долгорочни социјални и економски импликации:
Наместо показател за модерна флексибилност, бројката од 15,6 проценти може да се чита како сигнал за хронична несигурност и структурни слабости во економијата.
Прашањето што останува е: дали институциите ќе преземат мерки за трансформација на привремените работни односи во стабилни и одржливи вработувања, или Македонија ќе продолжи да „лидерира“ во статистиките што зборуваат за ранливост на работниците?
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

