Д-р Даниловски алармира: Потребен е „Здравствен устав“ за спас на здравството од дневно-политичките промени

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Д-р Даниловски алармира: Потребен е „Здравствен устав“ за спас на здравството од дневно-политичките промени

30 јуни 2026

• од Темелко Тошев

Познатиот македонски епидемиолог, д-р Драган Даниловски, излезе со сериозно предупредување за состојбата во домашниот здравствен систем, барајќи итно воведување на таканаречен „Здравствен устав“. Оваа иницијатива доаѓа како реакција на пречестите смени на министри за здравство, директори на клиники, како и континуираното менување на организациските шеми и приоритети кои го кочат развојот на јавното здравје.

Во своето најново обраќање до јавноста, д-р Даниловски лоцира неколку критични проблеми кои бараат долгорочни решенија, а кои според него, не можат да се надминат во рамките на еден обичен четиригодишен мандат на која било влада.

Според епидемиологот, клучните предизвици со кои се соочува македонското здравство се:

Одлив на кадар: Младите лекари и медицински сестри масовно ја напуштаат земјата.
Стареење на нацијата и незаразни болести: Тие остануваат водечка причина за смртност во државата.
Листи на чекање: Долгогодишен и горлив проблем кој директно удира врз пациентите.
Маргинализирана превенција: Превенцијата и јавното здравје сè уште немаат соодветно место во системот.

Што претставува „Здравствениот устав“?

За да се надминат овие системски аномалии, д-р Даниловски е убеден дека на Македонија ѝ е неопходен документ кој ќе биде издигнат над дневната политика и изборните циклуси.

„Документ што ќе ја дефинира здравствената политика на државата за најмалку десет години. Документ што ќе ги обврзува сите идни влади, без оглед на нивниот политички состав. Јас тој документ го нарекувам ‘Здравствен устав’“, потенцира тој во својата објава.

Овој стратешки документ би претставувал национална стратегија усвоена со широк консензус во Собранието. Неговото донесување би уследило по темелна јавна расправа во која би биле вклучени медицинските факултети, професионалните комори, здравствените работници, организациите на пациенти, Фондот за здравствено осигурување, како и научната јавност и политичките чинители. Целта е да се постават темелните правила за развој и да се обезбеди континуитет независен од политичките турбуленции.

Словенечкиот модел како пример за успешна пракса

Д-р Даниловски посочува дека ваквите решенија не се новина во Европа, земајќи ја Словенија како позитивен пример каде стратешките определби се усвојуваат во парламентот и се долгорочна обврска за сите влади. Тоа овозможува континуитет во реформите и градење на политиките врз постепен развој.

Македонија, според него, има доволно капацитет и знаење во своите институции – медицинските факултети, Институтот за јавно здравје, клиниките и стручните комори – за да изработи едно вакво современо решение. Она што недостасува е само политичка зрелост за тоа знаење да се преточи во национален договор.

За да биде функционален, „Здравствениот устав“ би содржел:

Јасно дефинирани цели.
Прецизни рокови за имплементација.
Мерливи показатели (индикатори) за исполнување на целите.

Со цел да се обезбеди транспарентност и отчетност, Владата би имала обврска секоја година пред Собранието да поднесува детален извештај за степенот на реализација на утврдените индикатори, со што напредокот би се оценувал исклучиво врз основа на реални резултати.