24 јануари 2026
• од Станча Јаќимовски
Данската премиерка Мете Фредериксен во петокот престојуваше во Гренланд, испраќајќи јасна порака на поддршка за арктичкиот остров, во време кога поранешниот американски претседател Доналд Трамп повторно ја актуализираше идејата за негово анексирање од страна на САД, јавува „Ројтерс“.
Фредериксен беше пречекана од гренландскиот премиер Јенс-Фредерик Нилсен. Таа допатува директно во главниот град Нуук од Брисел, каде претходно се сретна со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте. На средбата се разговарало за можностите за зајакнување на безбедноста во поширокиот арктички регион.
Гренланд е автономна територија во рамките на Кралството Данска. Владите на Данска и на Гренланд повеќепати истакнаа дека островот не е на продажба и дека неговиот суверенитет не е предмет на преговори. Сепак, тие изразија подготвеност за разговори по други прашања, како што се безбедноста и економскиот развој.
„Ги подготвуваме следните чекори. Пред сè, тука сум за да ја покажам мојата силна поддршка за народот на Гренланд во овој тежок момент“, изјави Фредериксен.
Во четвртокот Трамп изјави дека САД обезбедиле целосен и траен пристап до Гренланд по разговорите со Руте, кој нагласи дека сојузниците мора да ги зголемат напорите за спречување на закани од Русија и Кина. Американската војска и сега има значителен пристап до островот врз основа на постојни договори, иако присуството е намалено од времето на Студената војна и сведено на една мала база.
Иднината на Гренланд предизвика сериозна криза во трансатлантските односи, откако Трамп побара островот да стане американска територија, не ја исклучи можноста за употреба на воена сила и најави нови царини за европските земји кои се спротивставија на таа идеја. Тензиите почнаа да се намалуваат откако тој во средата се откажа од заканата за употреба на сила, а во четвртокот ги повлече и предложените царини.
„Се согласуваме дека НАТО треба да ја зголеми својата ангажираност на Арктикот. Одбраната и безбедноста во Арктикот се прашање за целиот Алијанс“, напиша Фредериксен на социјалните мрежи, објавувајќи фотографија од средбата со Руте во Брисел. Генералниот секретар на НАТО, пак, истакна дека работи со данското раководство на зајакнување на одвраќањето и одбраната.
Данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен изјави дека дански и американски дипломати во четвртокот одржале состанок во Вашингтон за да изработат план за понатамошните чекори.
„Нема да објавуваме кога ќе се одржат идните средби, бидејќи во моментов е важно да се намали драматиката и да се води смирен процес“, нагласи Расмусен.
Извор запознаен со разговорите наведува дека Руте и Трамп се согласиле да продолжат консултациите меѓу САД, Данска и Гренланд, со цел ажурирање на договорот од 1951 година кој го регулира пристапот и присуството на американските вооружени сили на арктичкиот остров.
ССМ излегува на улица на 28 јануари, ќе се бара минимална плата од 600 евра
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

