Бугарија за девет години го дуплираше буџетот за одбрана

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

СВЕТ

Бугарија за девет години го дуплираше буџетот за одбрана

26 март 2026

• од Станча Јаќимовски

Бугарија во периодот од 2014 до 2025 година речиси го дуплираше својот буџет за одбрана, покажуваат најновите податоци од годишниот извештај на НАТО. Учеството на трошоците за одбрана во бруто домашниот производ порасна од 1,31% на 2,14%, што укажува на засилен фокус на безбедноста и исполнување на обврските во рамки на Алијансата.

Според извештајот, презентиран од генералниот секретар Марк Руте, во 2025 година сите земји-членки на НАТО ги зголемиле своите воени трошоци, при што просекот достигнал 2,77% од БДП. Бугарија, пак, бележи годишен раст од 13,78%, што ја позиционира меѓу земјите со стабилна динамика на зголемување на одбранбениот буџет.

Структурата на буџетот покажува дека најголем дел од средствата – 54,3% – се наменети за персонал, додека 28,4% се инвестираат во инфраструктура, а 16,9% во одржување. Ова ја става Бугарија меѓу сојузниците со релативно висок удел на трошоци за човечки ресурси.

Во изјавата по објавувањето на извештајот, Руте нагласи дека очекува земјите-членки на следниот самит на НАТО во Анкара да покажат јасен и кредибилен пат кон издвојување 5% од БДП за одбрана. Во моментов, само Полска, Латвија и Литванија го надминале нивото од 3,5%.

И покрај општото зголемување, неколку земји бележат мал пад во уделот на трошоците во БДП. САД го намалиле од 3,30% на 3,19%, Чешка од 2,07% на 2,01%, а Унгарија од 2,21% на 2,07%.

Целта на Алијансата е до 2030 година земјите-членки да издвојуваат 5% од БДП за одбрана. Веќе во 2024 година, 18 од 31 земји ја достигнале основната цел од 2%, поставена уште во времето на поранешниот генерален секретар Јенс Столтенберг.

Бугарија во моментов се движи околу прагот од 2% од БДП, со план да достигне 2,4% во 2026 година, но актуелните податоци покажуваат дека оваа цел сè уште не е реализирана. Единствениот значителен скок над 2,5% бил поврзан со набавката на првите осум борбени авиони F-16 Fighting Falcon, за кои беа издвоени околу 2,5 милијарди лева.

Во услови на потенцијално зголемување на целта на 5% од БДП, Бугарија би требало да издвојува повеќе од 10 милијарди лева годишно за одбрана – што е речиси трипати повеќе од сегашните планови.

Паралелно со финансиските трендови, се засилуваат и воените активности. Во рамки на мерките за засилена будност на НАТО, во Бугарија ќе се одржи заедничка вежба „Нептун удар“ 26-1. Вежбата има за цел да ја демонстрира способноста на Алијансата за брзо распоредување и интеграција на мултинационални сили.

Во тој контекст, бугарските ловци МиГ-29 и грчките Ф-16 веќе реализираа заеднички тренинг-летови во март, како дел од зголемената координација и оперативна подготвеност во регионот.