Во новата трговска рамка со САД, владата не обезбеди целосен реципроцитет

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Во новата трговска рамка со САД, владата не обезбеди целосен реципроцитет

16 февруари 2026

• од Гоце Кически

Најавената рамка за „реципрочна, фер и избалансирана трговија“ меѓу Северна Македонија и САД, претставена од Белата куќа, отвора сериозни прашања за вистинската рамнотежа во договорот и преговарачката моќ на македонската влада.

Иако домашната јавност добива порака дека станува збор за заемно поволен аранжман, деталите покажуваат значителна асиметрија. Северна Македонија се обврзува целосно да ги укине царините за американски индустриски и земјоделски производи, додека САД ќе задржат реципрочни тарифи од 15% за македонските производи, со ограничен број исклучоци со пониски стапки.

Овој распоред ја потврдува позицијата на САД како доминантен глобален економски актер кој диктира услови, додека Скопје прифаќа договор што не обезбедува целосна реципроцитетност. Иако премиерот Христијан Мицкоски најави дека дел од „стратешките производи“ ќе добијат повластен третман од 0% до 6,5%, основната тарифна рамка останува значително понеповолна за македонската страна.

Економски аналитичари предупредуваат дека укинувањето на царините за американски стоки може дополнително да ја изложи домашната индустрија и земјоделство на силна конкуренција од многу поголем и посубвенциониран пазар. Во услови на структурно помала економија, ваквите отстапки можат да имаат долгорочни последици врз локалното производство.

Дополнително, фактот што САД задржуваат можност за идни тарифни прилагодувања „во зависност од трговските биланси“ сугерира дека конечната рамнотежа може уште повеќе да се помести во корист на Вашингтон.

Владата во Скопје го претставува договорот како чекор кон продлабочено стратешко партнерство и економски раст, но критичарите велат дека вистинската мерка за успех ќе биде дали македонските извозници навистина ќе добијат значително подобар пристап до американскиот пазар — нешто што засега останува ограничено.

Во меѓувреме, договорот ја зацврстува улогата на САД како клучен енергетски и економски партнер на Северна Македонија, особено преку планираниот увоз на американски течен природен гас. Прашањето што останува отворено е дали Скопје добива пропорционални економски придобивки за отстапките што ги прави.