Секој четврти бизнис во Македонија работи без фискална сметка

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Секој четврти бизнис во Македонија работи без фискална сметка

11 декември 2025

• од Станча Јаќимовски

Секоја четврта контрола на пазарот покажува неправилности во работењето на компаниите, што укажува дека значителен број бизниси сè уште не издаваат фискални сметки. Ова не само што го оштетува државниот буџет, туку создава и нелојална конкуренција на пазарот. Од Управата за јавни приходи (УЈП) велат дека станува збор за системски проблем кој бара нови методи на надзор, понапредна дигитализација и повисоко ниво на дисциплина кај даночните обврзници.

Зголемен број инспекции во угостителството

Во пресрет на празниците, кога прометот во угостителскиот сектор традиционално расте, УЈП ги интензивира контролите. До 20 ноември биле извршени околу 4.000 инспекции, а секоја четврта утврдила неправилности во областа на фискализацијата.

Пред засилување на казнената политика, биле спроведени околу 3.500 советодавни теренски посети. Во нив биле откриени нефункционални или погрешно регистрирани фискални апарати, недеклариран дневен промет и недостиг од задолжителни финансиски извештаи. Анализите од ГПРС-системите, теренските надзори и пријавите за ДДВ откриле опасни шаблони кај дел од даночните обврзници: исклучително ниски или идентични дневни промети, несогласувања меѓу фискалните уреди и пријавениот ДДВ, како и големи разлики меѓу капацитетот на објектите и пријавениот промет. Овие индикатори, велат од УЈП, покажуваат дека дел од готовинскиот промет воопшто не се евидентира.

Санкции: над 2.500 казни и затворање на 113 објекти

Резултатите од засилените контроли веќе се видливи: изречени се повеќе од 2.500 парични казни, а 113 угостителски и други бизнис-објекти се привремено затворени поради сериозни прекршувања на даночните регулативи. Неколку субјекти добиле и забрана за вршење дејност.

Покрај неиздавањето фискални сметки, инспекторите утврдиле и неизвршени дневни банкарски уплати, како и непостоење на задолжителната книга на дневни финансиски извештаи. Кај одреден број даночни обврзници било забележано дека регистрираната адреса на фискалниот уред не одговара на фактичката локација на работење.

Апел до граѓаните: барајте фискална сметка

УЈП ги повикува граѓаните за секоја услуга, па дури и за секое платено кафе, да бараат фискална сметка, бидејќи таа е единствениот доказ дека прометот е регистриран. Од институцијата предупредуваат дека непочитувањето на оваа обврска ја храни сивата економија и го оштетува државниот буџет – средства кои подоцна недостигаат во здравството, образованието и јавните услуги.

Построги контроли во празничната сезона

Со приближувањето на празничниот период, УЈП најавува продолжување и дополнително заострување на контролите, со фокус на објекти со висок промет и неправилно пријавени приходи. Од институцијата порачуваат дека „советодавниот период“ е завршен и дека сите што ќе продолжат да ги избегнуваат законските обврски ќе се соочат со високи казни и затворање на објектите.

Контролите ќе опфатат ресторани, кафулиња, дискотеки, сендвичарници и сите други субјекти кои работат со готовински плаќања. Планирани се и дополнителни мерки против неформалната економија.

Нов закон за сезонско вработување од 1 јануари 2026

Заменик-министерот за економија, Марјан Ристески, најави дека Законот за вработување лица за сезонски работи ќе стапи во сила на 1 јануари 2026 година. Овој закон, кој првпат се воведува во државата, ќе овозможи студенти, пензионери, невработени и самовработени лица да остваруваат дополнителни приходи без да ги загубат постојните права и статуси. Опфатени дејности ќе бидат угостителството, земјоделството и сервисните индустрии.

Законот има за цел значително да придонесе во намалувањето на сивата економија и трудот „на црно“. Предвидено е и воведување на мобилна апликација за моментална регистрација и одјава на сезонски работници, со што се очекува подобра контрола и транспарентност.

Според законските одредби, сезонскиот ангажман може да трае од 120 до 180 дена годишно, зависно од дејноста, или максимум 15 дена месечно.