05 февруари 2026
• од Гоце Кически
Критичка евалуација од Брисел, амбасадорот на Европската унија во земјата, Михалис Рокас, испрати двојна порака: признавање на застојот во владеењето на правото и реформите, но и внимателен оптимизам дека по локалните избори се појавува нов реформски импулс.
Во интервјуто, Рокас отворено говори за констатациите во годишниот извештај на Европската комисија, каде што е нотирана „одредена стагнација“, особено во областа на владеењето на правото. Сепак, според него, динамиката во последните месеци покажува дека институциите повторно ја забрзуваат агендата.
„Точно е дека во нашиот годишен извештај забележавме одредена стагнација. Стагнација во владеењето на правото, но и во реформите. Но сега гледам ново темпо, нов импулс, нов моментум,“ вели Рокас.
Оценката за стагнација, според дипломатскиот речник на ЕУ, не е формална осуда, туку предупредувачки сигнал. Таа означува дека реформските процеси не напредувале со очекуваната брзина и кохерентност, особено во чувствителните области како судството, борбата против корупцијата и институционалната одговорност.
Оваа констатација е особено значајна бидејќи токму владеењето на правото е еден од трите столба што Брисел постојано ги истакнува како предуслов за напредок во пристапните преговори.
Рокас посочува дека по одржувањето на локалните избори е видливо засилување на институционалната активност поврзана со реформската агенда.
„Гледам дека по локалните избори има засилена работа на сите точки од реформската агенда.“
Ова укажува на тоа дека политичкиот циклус, кој често ја забавува администрацијата и законодавниот процес, можеби бил една од причините за претходната инерција. Со стабилизирањето на политичкиот контекст, фокусот повторно се насочува кон европските обврски.
Амбасадорот открива дека властите го доставиле предлогот во предвидениот рок, кој сега е предмет на оценување во Европската комисија.
„Го добивме предлогот во зададениот рок. Сега се оценува во Европската комисија. Се надевам дека во трите области што ги споменав ќе има вистински напредок.“
Оваа фаза е критична. Не станува збор само за формално исполнување на рокови, туку за суштинска проценка на квалитетот на предложените решенија. Во пракса, тоа значи дека Брисел нема да се задоволи со декларативни мерки, туку ќе бара функционални, применливи и одржливи реформи.
Можеби најзначајната реченица во изјавата на Рокас е токму онаа во која тој ја нагласува важноста на квалитетот.
„Се надевам и дека квалитетот е таму, за да ни овозможи да одиме напред.“
Ова е јасна порака дека времето на формални исполнувања и „тикнување полиња“ е завршено. Европската комисија бара длабински, системски промени што ќе дадат мерливи резултати во пракса.
Изјавата на амбасадорот може да се чита како внимателно балансирана дипломатска порака: признание дека има проблем, но и отворање простор за институциите да покажат дека можат да го надминат.
Северна Македонија, според ова читање, се наоѓа во чувствителен момент. Ако новиот „импулс“ што го забележува Рокас се претвори во конкретни, квалитетни законски и институционални решенија, земјата може да го врати кредибилитетот во очите на Брисел. Ако не – оценката за стагнација може лесно да се претвори во оценка за назадување.
По нотирана стагнација во владеењето на правото и реформите, Брисел чека докази, не ветувања.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

