Наместо ЕУ да ни поставува критериуми, Сиљановска-Давкова сега бара гаранции од Брисел

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Наместо ЕУ да ни поставува критериуми, Сиљановска-Давкова сега бара гаранции од Брисел

27 февруари 2026

• од Станча Јаќимовски

Во момент кога европската интеграција на земјата повторно се наоѓа на раскрсница, претседателката Гордана Сиљановска-Давкова наместо јасна насока и државничка одлучност нуди условувања, сомнежи и повторување на веќе слушнати позиции. Нејзината изјава дека се потребни „гаранции“ пред евентуалните уставни измени за отворање на преговорите со Европската Унија остава впечаток на политичко калкулирање наместо стратегиско лидерство.

Повторување на наративот за „многу измени“

Претседателката нагласува дека државата е „рекордер во уставни измени“, алудирајќи дека нови измени би биле претеран товар. Но ваквиот аргумент го игнорира фактот дека процесот на пристапување кон ЕУ подразбира усогласување со европското законодавство и стандарди. Изјавата дека нема ништо против измени ако се во рамки на Копенхашките критериуми звучи разумно, но во пракса создава дополнителен услов во веќе сложен процес.

Особено симптоматично е инсистирањето на „гаранции“ дека нема да има нови барања во иднина – формулација што имплицира недоверба кон самата Европска Унија и нејзините институции. Во меѓународните односи, апсолутни гаранции речиси никогаш не постојат; постојат договори, рамки и политичка волја.

Одбивање да се преземе политичка тежина

Иако формално се повикува на поделбата на власта, Сиљановска-Давкова практично избегнува да заземе јасен став околу тоа дали уставните измени се неопходни во овој момент. Претседателската функција, сепак, не е само церемонијална – таа носи одговорност да артикулира државна визија.

Нејзината реакција на повикот од известувачот за Северна Македонија во Европскиот парламент, Томас Вајц, да се искористи моментот поврзан со напредокот на Украина и Молдавија, беше сведенa на лично сеќавање дека „многупати сме слушале за вакви моменти“. Наместо анализа на геополитичкиот контекст, добивме скептицизам базиран на претходни разочарувања.

Порака без храброст

Дополнително, одбивањето да се коментираат идеи за можни модалитети на членство, вклучително и сценарија без право на глас, остава впечаток на дистанцираност од суштинските дебати во Брисел. Додека други земји активно лобираат и преговараат за својата позиција, ние добиваме воздржана реторика.

Аргументот дека македонскиот Устав веќе содржи силни гаранции за малцинските права е валиден во формална смисла. Но прашањето не е само во текстот на Уставот, туку во политичката волја и геополитичката реалност во која се движи регионот.

Страв од идни обврски или страв од одговорност?

Инсистирањето на претходни „гаранции“ може да се чита како заштита на националните интереси. Но истовремено може да се интерпретира и како стратегија за одложување. Во политика, моментите ретко се совршени – тие се создаваат или се пропуштаат.

Наместо да ја позиционира државата како активен субјект во процесот на проширување на ЕУ, претседателката испраќа сигнал на претпазливост што лесно може да се протолкува како неподготвеност за следниот чекор.

Во период кога регионот се движи, а геополитичките околности се менуваат со невидена динамика, земјата има потреба од јасна стратегија и одговорност, не од повторување на дилемите од минатото.