Милиони евра дневно губи Северна Македонија од граничните блокади

TEMU

#1 Најпродаван артикл

Сет од 5 парчиња заштитник на кабли, прекривка за заштита на кабли од ТПУ, додатоци за заштита на кабли, без батерија, за мобилни телефони, комплет за заштита на податочни линии

4.8 (10276)

54 ден

-73%

206 ден

Купи сега

МАКЕДОНИЈА

Милиони евра дневно губи Северна Македонија од граничните блокади

26 јануари 2026

• од Гоце Кически

Денес започна најавениот протест на камионџиите, со кој се заканува блокирање на граничните премини кон земјите од Шенген зона, како реакција на воведувањето на новите европски системи ЕТИАС и ЕЕС. Протестот формално е насочен кон процедурите и техничките доцнења што ќе произлезат од овие системи, но суштината на проблемот оди многу подлабоко.

Наместо протест против застојот во евроинтеграциите и пропуштените стратешки можности, Северна Македонија – заедно со дел од т.н. „српски свет“ – денес протестира против последиците врз сопствената економија. ЕТИАС и ЕЕС се реалност за сите земји надвор од Шенген, но прашањето е зошто државата дојде во позиција да ги чувствува најтешките удари токму сега.

Клучниот проблем лежи во годините на пропуштени можности за навремено договарање и позиционирање со Европска унија. Чекањето до последен момент, без сериозни и суштински преговори, ја остави државата без простор за пофлексибилен третман или транзициски решенија. Се поставува и логичното прашање: дали навремено беше побарана помош или посредништво преку Грција и Бугарија, како земји-членки на ЕУ со директен интерес од непречен регионален транспорт?

Во политичка смисла, сè погласни се обвинувањата дека одговорноста паѓа врз Христијан Мицкоски и неговото раководство. Според критичарите, теснопартийните интереси и олигархиските кругови околу него ја поткопуваат долгорочната економска и европска стратегија на државата. Наместо прагматична европска ориентација, Северна Македонија, според овие оценки, продолжува да ѝ служи на Србија и да останува во нејзината политичка и економска прегратка – што сè почесто се гледа како доказ за назадување, а не за напредок.

Економските последици од евентуалните блокади се сериозни и мерливи. Северна Македонија создава околу 14–15 милијарди евра годишно, што значи приближно 40 милиони евра дневно економска активност. Блокада на границата со Бугарија би значела дневна загуба од околу 1,5 до 4 милиони евра, односно 4% до 10% од дневниот економски учинок. Дури и неколкудневен прекин би бил силно почувствуван од бизнисите, транспортните компании и фабриките.

Уште поголем би бил ударот доколку се блокира границата со Грција – клучен трговски партнер и главен коридор кон морските пристаништа. Во такво сценарио, дневните загуби би изнесувале меѓу 3 и 6 милиони евра, што претставува 8% до 15% од дневното производство. Тоа брзо би довело до недостиг на стоки, пропуштени извозни рокови и сериозен притисок врз стопанството.

Блокада кон Бугарија и Грција – би значело загуби од 5 до 10 милиони евра дневно, односно до една четвртина од дневниот економски учинок на државата. На тоа ниво, дури и краткотрајна блокада би предизвикала вистински економски шок.

Протестот на камионџиите, на овој начин станува симбол на подлабок структурен проблем: држава што со години не донесувала стратешки одлуки, денес ја плаќа цената преку сопствената економија.