05 април 2026
• од Станча Јаќимовски
Актуелната дебата околу полагањето на испитите по право во Северна Македонија повторно отвора едно суштинско прашање: правото на албанските студенти да се образуваат и оценуваат на својот мајчин јазик. Ова прашање не е само академско, туку длабоко поврзано со принципите на еднаквост, правичност и уставно загарантирани права.
Како што истакнува Дуголи, Албанците во Северна Македонија не се малцинство, туку државотворен народ. Секое ограничување на нивното право да студираат и полагаат испити на албански јазик претставува негирање на нивните природни и национални права. Образованието на мајчин јазик е основен елемент на културниот и идентитетскиот развој, и како такво мора да биде целосно почитувано.
Овој дебатен процес, исто така, повторно укажува на присуството на национал-шовинистички тенденции во делови од државното раководство, кои, наместо да придонесуваат кон интеграција и соживот, ризикуваат да создадат нови тензии. Ваквите пристапи не само што се спротивни на демократските вредности, туку и го попречуваат напредокот на земјата.
Албанскиот јазик треба да има целосен статус на службен јазик на државно ниво, рамноправно со македонскиот. Доколку во други држави во регионот се овозможува широка употреба на јазиците на помал број граѓани, тогаш логично е тоа да се применува и во Северна Македонија, каде Албанците сочинуваат значителен дел од населението.
Понатаму, неопходно е политичките претставници на Албанците, без разлика дали се во власта или опозицијата, да дејствуваат обединето кога станува збор за заштита на колективните права. Постигнатото досега не е доволно, и потребни се понатамошни чекори за обезбедување вистинска еднаквост.
Во овој контекст, и Албанија и Косово имаат улога да го поддржат овој процес, преку дипломатски и политички ангажман, со цел да се спречат дискриминаторски практики и да се заштитат правата на Албанците во Северна Македонија.
Како членка на НАТО и кандидат за членство во Европската Унија, Северна Македонија мора да ги почитува највисоките стандарди за човекови права. Јазичната и образовната еднаквост не е привилегија, туку основно право. Само преку вистинска рамноправност може да се обезбеди стабилна, праведна и просперитетна иднина за сите граѓани на државата.
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

