29 ноември 2025
• од Гоце Кически
Бугарската влада ја претстави новата петгодишна програма за поддршка на организациите на бугарските заедници во Албанија, Србија, Косово, Украина и Молдавија, како и меѓу граѓаните на Северна Македонија кои се изјаснуваат со бугарско самосознание. Програмата, што ќе се реализира од октомври 2025 до крајот на 2029 година, претставува едно од најзначајните финансиски вложувања на Софија во културно-образовна и општествена соработка со соседните држави.
Бугарија предвидува да вложи 1,7 милиони лева во 2025 година, а износите ќе растат секоја следна година, достигнувајќи 2,5 милиони евра во 2029 година. Средствата се обезбедуваат од буџетот на Министерството за надворешни работи на Република Бугарија и се распределуваат преку дипломатските и конзуларните претставништва. Зад програмата стои заложбата за зачувување и развивање на културниот идентитет, јазикот и традициите на бугарските заедници, како и за подобрување на условите за нивната работа.
Програмата опфаќа поддршка за културни манифестации, чување на локалното културно-историско наследство, организирање на настани, промоција на бугарската култура во земјите каде што живеат овие заедници, поддршка на медиуми на бугарски јазик и иницијативи за олеснување на изучувањето и промоцијата на бугарскиот јазик. Дополнително, таа обезбедува средства за организациски и административни потреби на здруженијата, што им овозможува стабилно функционирање и континуитет во нивните активности.
Иако програмата е насочена кон заедниците со бугарско културно наследство, многу од предвидените активности имаат потенцијал да создадат пошироки позитивни ефекти за средините во кои тие организации делуваат. Културните настани, реконструкцијата на објекти од јавен интерес, промоцијата на локалното наследство и воспоставувањето нови образовни врски со Бугарија може да придонесат за збогатување на општествениот и културниот живот и за поттикнување на прекугранична соработка.
Во Северна Македонија, програмата се најавува во период кога државата се подготвува за уставни измени со кои Бугарите треба да бидат вклучени во преамбулата на Уставот. Во тој контекст, новата иницијатива од Софија се оценува како дополнителен механизам што може да придонесе за подобро разбирање, поголема видливост на локалните културни заедници и за продлабочување на добрососедските односи. Според бугарските институции, финансирањето е насочено кон создавање услови за модерно, отворено и активно граѓанско опкружување во кое културниот плурализам се гледа како придобивка, а не како поделба.
Проектите ќе се реализираат преку годишни планови што организациите ги доставуваат до бугарските дипломатски претставништва. Финансирањето се одвива во два дела: аванс од половина од одобрените средства и остатокот по поднесување меѓуизвештај и документи за реализација. Секој проект ќе биде оценуван според јасни критериуми, меѓу кои усогласеност со целите на програмата, ефикасност, проектна историја и одржливост на резултатите.
Со оваа програма Бугарија испраќа порака дека е подготвена континуирано да инвестира во културните и општествените врски со своите заедници во соседството, но и дека вложувањето во културната инфраструктура, образованието и медиумите е инвестиција што може да придонесе за поширок развој на локалните средини, вклучително и во Северна Македонија. Заедничкиот интерес, како што стои во документот, е создавање услови за поголема поврзаност, размена и разбирање помеѓу луѓето од двете држави.
Бубашваби на мени секој ден за учениците во интернатот „Здравко Цветковски“
Дали становите во Скопје вредат толку? За истите пари може да купиш остров!
Ненадминливи Понуди Дневно
4.8 (10276 рецензии)
Заштедете 152.00 ден

